Hard water herken je aan kalkaanslag op de kraan, witte vlekken op glaswerk en een waterkoker die steeds luider wordt. Maar hoe hard je water precies is, verschilt per wijk — en dat getal bepaalt hoe vaak je moet ontkalken. Er zijn drie manieren om erachter te komen.
1. Opzoeken bij je waterbedrijf (gratis en het meest precies)
Elk Nederlands waterbedrijf publiceert de waterhardheid per postcode of pompstation. Zoek op “waterhardheid” + de naam van je waterbedrijf (Vitens, Dunea, PWN, Evides, Brabant Water, WML, Oasen of Waternet) en vul je postcode in. Je krijgt de hardheid in Duitse graden (°dH) — de eenheid die in Nederland standaard is.
2. Teststrips (snel, maar grof)
Teststrips dompel je een paar seconden in een glas kraanwater; na een minuut lees je de kleur af. Ze zijn goedkoop en overal verkrijgbaar, maar de schaal is grof: de meeste strips onderscheiden maar 4 à 6 stappen. Voor de vraag “is mijn water zacht, gemiddeld of hard?” is dat genoeg; voor het instellen van een vaatwasser of onthardingsinstallatie is de uitslag te onnauwkeurig.
3. Druppeltest (titratie — nauwkeuriger dan strips)
Bij een druppeltest voeg je druppel voor druppel reagens toe aan een afgemeten hoeveelheid water tot de kleur omslaat. Het aantal druppels is de hardheid in °dH. Dit is de methode die ook aquariumhouders gebruiken en hij is duidelijk nauwkeuriger dan strips, voor een paar euro meer.
Wat betekent de uitslag?
| °dH | Typering | In de praktijk |
|---|---|---|
| 0–4 | Zeer zacht | Vrijwel geen kalkaanslag |
| 4–8 | Zacht | Weinig aanslag, weinig ontkalken |
| 8–12 | Gemiddeld | Regelmatig ontkalken nodig |
| 12–18 | Vrij hard | Kalkaanslag binnen weken zichtbaar |
| 18+ | Hard | Frequent ontkalken, apparaten slijten sneller |
Nederlands kraanwater zit gemiddeld rond de 8 °dH doordat waterbedrijven centraal ontharden, maar lokaal kan het flink afwijken.
Waarom dit getal je ontkalk-ritme bepaalt
Hoe harder het water, hoe sneller kalk zich afzet op verwarmingselementen van waterkoker, koffiezetapparaat en wasmachine. Een apparaat met een verkalkt element verbruikt meer stroom en gaat korter mee. Ken je je °dH, dan kun je een realistisch ontkalk-schema aanhouden in plaats van te gokken.
Veelgestelde vragen
Is hard water ongezond? Nee. Calcium en magnesium zijn mineralen die je lichaam gewoon gebruikt. Hard water is een apparaten- en schoonmaakprobleem, geen gezondheidsprobleem.
Verandert de waterhardheid door het jaar heen? Meestal nauwelijks. Hij kan wel veranderen als je waterbedrijf op een andere bron of pompstation overschakelt — check bij twijfel opnieuw je postcode.
Wat is het verschil tussen °dH en °fH? Beide meten hetzelfde. Nederland gebruikt Duitse graden (°dH); Franse graden (°fH) kom je tegen op verpakkingen uit België/Frankrijk. 1 °dH ≈ 1,79 °fH.